Jakie korzyści daje gen RLM7 w rzepaku?
Mateusz Gniatkowski
Jednym z ważniejszych kierunków prowadzenia hodowli roślin uprawnych jest zwiększenie ich odporności na najważniejsze choroby, które prowadzą do znacznych strat w plonie handlowym. W rzepaku ozimym jedną z kluczowych chorób jest sucha zgnilizna kapustnych, która może występować zarówno na liściach, jak i na łodydze.
W celu ograniczenia jej szkodliwości, na drodze hodowli, do niektórych odmian do genotypu został wprowadzony gen RLM7. Z tego artykułu dowiesz się czym jest gen RLM7 i jak wpływa na zdrowotność roślin.
Sprawcy suchej zgnilizny kapustnych
Choroba powodowana jest przez dwóch spokrewnionych sprawców Leptosphaeria maculans i Leptosphaeria biglobosa. Sucha zgnilizna kapustnych może powodować znaczne straty w plonie rzepaku ozimego, które mogą przekraczać nawet 50%. Choroba występuje na liściach i podstawie łodygi. To właśnie rozwój choroby na łodydze ma największy, negatywny wpływ na ilość plonu nasion, ponieważ ogranicza transport wody i składników pokarmowych w górę roślin.
Pierwsze objawy suchej zgnilizny kapustnych pojawiają się jesienią na liściach. Z zainfekowanych liści choroba przenosi się w dalszej części sezonu wegetacyjnego do łodygi. Wykonywanie zabiegów fungicydowych jesienią oraz wiosną jest jednym z elementów ograniczania ujemnego wpływu suchej zgnilizny kapustnych na efektywność ekonomiczną uprawy rzepaku ozimego.
Ważna rola genu RLM7
Znaczenie gospodarcze suchej zgnilizny kapustnych w Polsce i innych krajach, w których uprawiany jest rzepak, jest bardzo duże. Dlatego też hodowcy odmian rzepaku prowadzili i dalej prowadzą pracę nad wyhodowaniem odmian o podwyższonej odporności lub odpornych na tą jednostkę chorobową.
Dużym postępem w budowaniu odporności rzepaku na suchą zgniliznę kapustnych było wprowadzenie do genotypu odmian genu RLM7. Warunkuje on tylko odporność roślin na infekcje powodowane przez Leptosphaeria maculans. Wytworzona odporność jest pionowa- oznacza to, że rośliny reagują tylko na sprawców suchej zgnilizny kapustnych wytwarzających określone białko (AvrLm7).
Rośliny po identyfikacji białka (efektora) uruchamiają reakcję nadwrażliwości, której efektem jest zniszczenie roślinnych komórek wokół rozwijającej się grzybni i ograniczenie jej przerastania do sąsiednich komórek. Dzięki czemu rozwój choroby zostaje zahamowany, zanim opanuje większą część porażanego fragmentu rośliny.
Gen RLM7 nie zapewnia pełnej zdrowotności
Siew odmian rzepaku ozimego z genem RLM7 ułatwia prowadzenia ochrony grzybobójczej i zwiększa skuteczność zabiegu. Jednak nie zwalnia z obowiązku wykonywania zabiegów fungicydowych.
Dlatego, że sucha zgnilizna kapustnych może być też powodowana przez szczepy Leptosphaeria maculans, które nie wytwarzają białka wywołującego reakcje nadwrażliwości. Tak, jak wcześniej wspominamy, gen nie hamuje rozwoju choroby powodowanej przez drugiego sprawcę Leptosphaeria biglobosa.
Dlaczego warto stawiać na odmiany o podwyższonej odporności?
Wzrost średniej temperatury powietrza powyżej średniej wieloletnich sprzyja rozwojowi chorób rzepaku jesienią oraz wiosną. Integracja wszystkich dostępnych metod w ograniczaniu szkodliwości choroby jest niezbędna do uzyskania zadowalających rezultatów. Dlatego rekomendowany jest siew odmian rzepaku ozimego z genem RLM7. Jego obecność w genotypie znacznie ułatwi utrzymanie wysokiej zdrowotności roślin.
Postęp genetyczny jest ważną częścią współczesnego rolnictwa, ponieważ pozwala na uzyskanie wysokich plonów. Możliwe jest to dzięki podwyższonej odporności na choroby oraz stresy środowiskowe (susza, wysokie temperatury, promieniowanie UV, wadliwe stanowiska).

Mateusz Gniatkowski
Dział Doradztwa i Rozwoju





