Susza — deficyt wody dużym zagrożeniem dla powodzenia upraw
Bartosz Waniorek
Susza to jedno z najpoważniejszych wyzwań dla współczesnego rolnictwa. Niedobór wody podczas kluczowych faz rozwojowych roślin uprawnych bezpośrednio przekłada się na straty w plonie – niekiedy sięgające kilkudziesięciu procent.
Zmiany klimatu powodują, że okresy suszy stają się coraz częstsze, dłuższe i bardziej dotkliwe dla upraw polowych. Problem suszy dotykał w przeszłości głównie gleby lekkie, a obecnie występuje także na lepszych stanowiskach. W odpowiedzi na to wyzwanie firma Agrobiotics opracowała Aquaman SL – mikrobiologiczny preparat, który zwiększa ilość wody gromadzonej w roślinie, a tym samym opóźnia negatywny wpływ deficytu wody na genetyczny potencjał plonowania.
Susza obniża plon
Woda jest niezbędna do prawidłowego przebiegu niemal wszystkich procesów życiowych rośliny – fotosyntezy, transportu składników pokarmowych, podziałów komórkowych i wykształcenia organów generatywnych. Gdy jej brakuje, aparaty szparkowe zamykają się, co ogranicza wymianę gazową i drastycznie obniża efektywność fotosyntezy.
Równocześnie w tkankach roślinnych wzrasta koncentracja reaktywnych form tlenu, które powodują uszkodzenia komórek. Efektem jest nie tylko zahamowanie wzrostu, ale i trwałe ograniczenie potencjału plonowania.
Co dostarcza informacji o uwodnieniu tkanek?
Kluczowym wskaźnikiem stanu nawodnienia roślin jest parametr RWC (Relative Water Content), wyrażający zdolność tkanek do zatrzymywania wody i utrzymania turgoru. Wysokie wartości RWC pozwalają roślinie zachować aktywność fizjologiczną mimo deficytu wody w glebie. Właśnie na poprawę tego parametru ukierunkowane jest działanie Aquaman SL.
Aquaman SL – mikrobiologiczne wsparcie w walce z suszą
Aquaman SL to preparat mikrobiologiczny zawierający wyselekcjonowany szczep Pseudomonas sp. w stężeniu 2×10⁸ jtk/ml. Szczep bakterii tworzący preaparat jest jednocześnie endofitem i egzofitem – oznacza to, że może bytować zarówno wewnątrz rośliny, jak i na jej powierzchni oraz w ryzosferze. Głównym miejscem działania jest jednak wnętrze roślin.
Po aplikacji bakterie wnikają do wnętrza tkanek i mogą w nich funkcjonować nawet ponad dwa miesiące. W tym czasie są transportowane z sokiem komórkowym po całej roślinie – docierają do nowych przyrostów, do systemu korzeniowego oraz tworzonych organów generatywnych. Pełne działanie układowe umożliwia osiągnięcie wysokiej funkcjonalności we wszystkich częściach rośliny.
Jak Aquaman SL chroni rośliny przed suszą?
Mechanizm działania preparatu oparty jest na kilku uzupełniających się ścieżkach biologicznych. W części nadziemnej rośliny bakterie indukują tolerancję systemiczną (IST) oraz indukowaną odporność systemiczną (ISR). Wytwarzają liczne związki wzmacniające struktury komórkowe i zwiększające odporność na stres abiotyczny, w tym przede wszystkim na suszę.
Dzięki temu rośliny znacznie później odczuwają negatywny wpływ braku wody niż rośliny nietraktowane preparatem.
Działanie Aquaman SL w glebie
W strefie korzeniowej Aquaman SL uruchamia syntezę związków wspierających pobieranie i retencję wody – m.in. trehalozy — określanej mianem cukru przeżycia oraz egzopolisacharydów (EPS), które wiążą wodę w ryzosferze i jednocześnie wykazują działanie strukturotwórcze w glebie. Poprawa struktury gleby to dodatkowy efekt, który w dłuższej perspektywie zwiększa jej naturalną zdolność zatrzymywania wilgoci.
Zatrzymywać wodę w roślinie
Skuteczność preparatu potwierdzają wyniki doświadczeń polowych. W uprawie buraka cukrowego zastosowanie Aquaman SL w dawce 1,0 l/ha co zwiększyło wskaźnik RWC o 4,3 punkty procentowe w porównaniu do kontroli. Przełożyło się to na wzrost plonu korzeni o 11,4% (z 95,6 do 106,5 t/ha) oraz wzrost plonu cukru aż o 12,6% (z 17,43 do 19,62 t/ha).
Tak znacząca poprawa wyników ekonomicznych uprawy stanowi przekonujący argument za wdrożeniem preparatu do technologii.
Wyniki doświadczeń polowych w buraku cukrowym
Podobne efekty uzyskano w kukurydzy. Wskaźnik RWC wzrósł o 6,07 punktu procentowego, plon ziarna zwiększył się o 3,2% (z 12,85 do 13,26 t/ha), a plon zielonki o 3,6% (z 34,90 do 36,16 t/ha). Choć wzrost plonu w kukurydzy jest niższy niż w buraku cukrowym to i tak przekłada się na wymierne korzyści ekonomiczne.
Wyniki doświadczeń polowych w kukurydzy
Kiedy Aquaman SL jest szczególnie wskazany?
Preparat sprawdzi się wszędzie tam, gdzie ryzyko niedoboru wody jest podwyższone – w regionach o niskich i nierównomiernych opadach, na glebach lekkich i przepuszczalnych o niskiej naturalnej retencji wody. Szczególnie przydatny jest przy uprawie gatunków szczególnie wrażliwych na deficyt wody.
W perspektywie prognozowanych wzrostów częstotliwości i intensywności susz w Polsce, profilaktyczne stosowanie preparatów mikrobiologicznych staje się nie tyle opcją, ile koniecznością w dążeniu do stabilnych i wysokich plonów.
Jak stosować Aquaman SL?
Aquaman SL przeznaczony jest do stosowania w szerokim spektrum upraw polowych. Dawka preparatu wynosi 1,0 l/ha i zalecana jest dla zbóż ozimych i jarych, rzepaku ozimego i jarego, kukurydzy, ziemniaka, buraka cukrowego, soi, słonecznika, jak i roślin strączkowych.
W tej samej dawce Aquaman SL rekomendowany jest w warzywnictwie (pomidory, ogórki, warzywa kapustne, marchew, pietruszka, cebula, por, seler) oraz w uprawach sadowniczych i jagodowych (truskawka, malina, borówka amerykańska, porzeczka, agrest). Aquaman SL jest także zarejestrowany do stosowania na użytkach zielonych.
Kiedy stosować Aquaman SL
Najlepsze efekty ograniczenia negatywnego wpływu suszy na plon uzyskuje się stosując preparat profilaktycznie, przed przewidywanym okresem niedoboru wody w fazie intensywnego wzrostu roślin. Aquaman SL można łączyć z zabiegami ochrony roślin, co ułatwia jego integrację z technologią uprawy bez konieczności wykonywania dodatkowych wjazdów w pole.
Bartosz Waniorek
AgroBiotics
