Integrowana Produkcja Roślin – czy to się opłaca? Zasady i dopłaty 2026
Aleksandra Ługowska-Paszko
Integrowana Produkcja Roślin w skrócie IP to dobrowolny system prowadzenia produkcji żywności i pasz. Zakłada on produkcję płodów rolnych o wysokiej jakości oraz bezpiecznych dla konsumentów w sposób najbardziej przyjazny środowisku naturalnemu.
Integrowana Produkcja Roślin nakłada konieczność w pierwszej kolejności stosowanie metod niechemicznych, a dopiero w kolejnych krokach chemicznych — w tym wybranych środków ochrony roślin. Jest to system produkcji bardziej wymagający od standardowego, ale mniej od systemu rolnictwa ekologicznego.
Ekoschemat Integrowana Produkcja Roślin
W 2023 roku został wprowadzony Ekoschemat Integrowana Produkcja Roślin, co wiąże się z możliwością uzyskania dodatkowej płatności do każdego hektara produkcji płodów rolnych po uzyskaniu certyfikatu. Spowodowało to znaczne zainteresowanie IP i zwiększeniem areału upraw polowych prowadzonych zgodnie z zasadami opisanymi w metodykach.
W 2025 roku poziom dopłat do hektara dla poszczególnych grup upraw wynosił odpowiednio:
- uprawy sadownicze: 1 185,24 zł
- uprawy jagodowe: 1 069,41 zł
- uprawy warzywne: 1 069,41 zł
- uprawy rolnicze (kukurydza, zboża, rzepak itp.): 505,18 zł
Dopłaty do Integrowanej Produkcji Roślin w 2026 roku
W kampanii 2026 Ekoschemat „Integrowana Produkcja Roślin” nadal umożliwia uzyskanie dodatkowej płatności do powierzchni upraw prowadzonych zgodnie z zatwierdzonymi metodykami IP i potwierdzonych certyfikatem. Płatność przyznawana jest do gruntów, na których prowadzi się produkcję w jednej z kwalifikowanych grup upraw: sadowniczych, jagodowych, warzywnych lub rolniczych.
Stawki Ekoschematów określane są w Euro, a następnie przeliczane na złotówki według kursu z ostatniego dnia roboczego września danego roku. Dlatego finalne kwoty płatności za 2026 rok zostaną potwierdzone dopiero po ustaleniu kursu przeliczeniowego.
Szacowane - przez Ministerstwo rolnictwa - stawki płatności dla poszczególnych grup upraw wynoszą:
- uprawy sadownicze: 342,70 EUR/ha (ok. 1 463,05 zł)
- uprawy jagodowe: 309,21 EUR/ha (ok.1 320,08 zł)
- uprawy warzywne: 309,21 EUR/ha (ok.1 320,08 zł)
- uprawy rolnicze (kukurydza, zboża, rzepak itp.): 146,07 EUR/ha (ok.623,60 zł)
Integrowana Produkcja Roślin — konieczność zgłoszenia i certyfikacji
Prowadzenie upraw zgodnie z zasadami Integrowanej Produkcji Roślin wymaga zgłoszenia oraz uzyskania stosownego certyfikatu. Od sezonu 2026 zgłoszenie woli prowadzenia upraw zgodnie z zasadami Integrowanej Produkcji Roślin, jest również wnioskiem o certyfikację. Certyfikat wydawany jest na okres 12 miesięcy przez jednostki posiadające odpowiednią akredytację oraz upoważnienie przez WIORIN. W związku z tym dla każdej nowej uprawy niezbędne jest jej zgłoszenie oraz uzyskanie certyfikatu.
Od 2026 roku uprawy jednoroczne należy zgłosić do jednostki certyfikującej, co najmniej 14 dni przed siewem lub sadzeniem. Natomiast uprawy wieloletnie należy zgłosić do 1 marca każdego roku. Zadaniem upoważnionych jednostek jest również prowadzenie kontroli przestrzegania zasad i metodyk Integrowanej Produkcji Roślin przez gospodarstwa.
Całościowe podejście do prowadzenia upraw
Wdrożenie Integrowanej Produkcji Roślin wymaga odejścia od standardowej praktyki rolniczej i zwrócenia większej uwagi na rozwiązania niechemiczne, które pozwalają na osiągnięcie zadowalających rezultatów ekonomicznych, przy ograniczonej chemizacji.
Spośród nich należy wyróżnić:
- przestrzeganie zasad prawidłowego zmianowania
- doboru odmian
- wykorzystanie wysokiej jakości materiału siewnego (kwalifikowanego)
- zbilansowane nawożenie mineralne na podstawie badań zasobności gleby
- wykorzystanie różnych systemów uprawy roli z wyjątkiem siewu bezpośredniego (uprawy zerowej)
- aplikacja biologicznych środków — wymagane jest zastosowanie tego typu środka w uprawie, jeżeli jest w niej zarejestrowany
Stosowanie środków ochrony roślin w Integrowanej Produkcji Roślin
Zasady Integrowanej Produkcji Roślin są bardziej liberalne niż zasady rolnictwa ekologicznego, jeżeli chodzi o stosowanie środków ochrony roślin. Jednak nie wszystkie substancje czynne mogą być wykorzystane do ochrony upraw w Integrowanej Produkcji Roślin.
Lista herbicydów, insektycydów, fungicydów i regulatorów wzrostu i rozwoju roślin, które mogą być stosowane w IP, jest prowadzona i aktualizowana przez Instytut Ochrony Roślin PIB w Poznaniu. Warto podkreślić, że niektóre substancje czynne (np. lambda cyhalotryna, diflufenikan) powszechnie stosowane w rolnictwie tradycyjnym w ochronie upraw polowych, nie mogę być stosowane lub ich stosowanie jest znacznie ograniczone w Integrowanej Produkcji Roślin.
Każdorazowe stosowanie środków ochrony roślin musi być uzasadnione. Poprzedzone lustracją polową i przekroczeniem progu ekonomicznej szkodliwości agrofaga, który będzie zwalczany.
Kluczowa rola płodozmianu w Integrowanej Produkcji Roślin
Badania naukowe wskazują na wpływ przedplonu na plonowanie roślin uprawnych, ale także na zmniejszenie lub zwiększenie presji agrofagów (chorób, szkodników, chwastów). Dlatego też w Integrowanej Produkcji Roślin płodozmian jest jednym z ważniejszych czynników niechemicznych, który może ograniczyć stosowanie środków ochrony roślin oraz zmniejszyć ilość zużytych nawozów mineralnych, np. przez wprowadzenie uprawy roślin strączkowych jako ogniwa zmianowania, ograniczenie monokultury zbożowej.
Integrowana Produkcja Roślin jest krokiem w stronę prowadzenia upraw z większą dbałością o środowisko naturalne w wyniku ograniczenia ogólnej chemizacji rolnictwa. Z racji tego, że jest bardziej wymagająca i jej wdrożenie może wiązać się z obniżeniem poziomu plonowania, to zachętą do jej wprowadzenia jest dodatkowa płatność w ramach Ekoschematu.
Aleksandra Ługowska-Paszko
Redakcja Osadkowski.pl
