Rolnictwo ekologiczne — znaczenie dla rolnictwa i zrównoważonego rozwoju

Aleksandra Ługowska-Paszko

02.05.2026

Rolnictwo ekologiczne jest jednym z systemów prowadzenia produkcji rolnej. Zakłada produkcję żywności z maksymalnym poszanowaniem dla środowiska naturalnego.

W rolnictwie ekologicznym można stosować naturalne środki produkcji, posiadające świadectwo kwalifikacji do stosowania w rolnictwie ekologicznym lub spełniające wymóg rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/8481 oraz rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2021/11652. Natomiast wykorzystywanie syntetycznych środków produkcji jest zabronione.

Jaki jest cel rolnictwa ekologicznego?

Produkcja ekologiczna to całościowe podejście do prowadzenia produkcji żywności. Polega ono na łączeniu wielu praktyk w celu ochrony gleby i środowiska naturalnego oraz zachowania bioróżnorodności. Realizowana jest przez:

uprawę wielu gatunków roślin uprawnych z zachowaniem zasad ich następstwa
niestosowanie nawozów syntetycznych
ograniczenie stosowania środków ochrony roślin tylko do tych dopuszczonych do wykorzystania w rolnictwie ekologicznym
aplikację nawozów organicznych wytworzonych w gospodarstwie
utrzymywanie odpowiedniego pogłowia bydła w stosunku do powierzchni użytków rolnych
stosowanie metod niechemicznych zwalczania agrofagów

Czym jest okres konwersji?

Uzyskanie certyfikatu producenta ekologicznego poprzedzone jest okresem konwersji. Jest to czas, w którym wdrażane są praktyki rolnictwa ekologicznego pod nadzorem jednostki certyfikującej. Po jego upływie produkt może uzyskać status ekologicznego. Okres ten jest zróżnicowany w zależności od rodzaju prowadzonej produkcji i wynosi:

24 miesiące dla upraw jednorocznych
24 miesiące dla trwałych użytków zielonych
36 miesięcy dla upraw trwałych (wieloletnich)

Żywność wyprodukowana w okresie konwersji nie może być oznaczana logiem rolnictwa ekologicznego, ale może na etykiecie być opatrzona zapisem „w okresie konwersji”.

Wydanie certyfikatu rolnictwa ekologicznego

Po upływie określonego czasu i przestrzeganiu zasad produkcji ekologicznej jednostka certyfikująca nadaje gospodarstwu status gospodarstwa ekologicznego. Certyfikat wydawany jest na czas określony, najczęściej na 12 miesięcy. Jego przedłużenie wymaga pozytywnego przejścia, przez gospodarstwo, kontroli prowadzonej przez jednostkę certyfikującą.

Ile jest gospodarstw ekologicznych w Polsce?

Główny Inspektorat Jakości Handlowej Produktów Rolno-Spożywczych w komunikacie z 12 lutego 2026 roku podał wstępne dane dotyczące rolnictwa ekologicznego w 2025 roku:

wzrost liczby producentów ekologicznych: z około 24,8 tys. w 2024 roku do 25,8 tys.,
wzrost powierzchni upraw prowadzonych zgodnie z zasadami rolnictwa ekologicznego: z około 691 tys. ha w 2024 roku na 754 tys. ha

Rosnąca liczba producentów ekologicznych i powierzchnia upraw jest odpowiedzią na trendy konsumenckie, czyli oczekiwanie produkcji żywności przy minimalnym lub braku użycia syntetycznych środków produkcji. Powierzchnia upraw prowadzonych zgodnie z metodami rolnictwa ekologicznego nie przekracza jednak kilku procent ogólnego areału przeznaczonego pod produkcję rolniczą.

Jak wygląda logo rolnictwa ekologicznego?

Żywność wytwarzana przez producentów zgodnie z zasadami rolnictwa ekologicznego i posiadających odpowiedni certyfikat jest oznaczana charakterystycznym symbolem. Logo rolnictwa ekologicznego obowiązujące na terenie UE to liść ułożony z gwiazdek na zielonym tle. Oznaczenie produktu logiem rolnictwa ekologicznego oznacza, że co najmniej 95% masy składników wykorzystanych do jego produkcji pochodzi z rolnictwa ekologicznego.

Rolnictwo ekologiczne - llogotyp | źródło: agriculture.ec.europa.eu/farming/organic-farming/organic-logo_pl
Rolnictwo ekologiczne - llogotyp | źródło: agriculture.ec.europa.eu/farming/organic-farming/organic-logo_pl

Jakie środki produkcji mogą być stosowane w rolnictwie ekologicznym?

W produkcji ekologicznej mogę być aplikowane także środki produkcji, które uzyskały świadectwo kwalifikacji do stosowania w rolnictwie ekologicznym. Jest ono wydawane bezterminowo przez IUNG w Puławach. W ofercie firmy dostępne są produkty, które posiadają takie świadectwo:

nawozowe produkty mikrobiologiczne od AgroBiotics (np. Arcton WG, ProBeet WG)
aktywator glebowy HumiCalc 4.0

Środki ochrony roślin w produkcji ekologicznej

Pierwszeństwo w stosowaniu mają środki produkcji wytworzone w gospodarstwie oraz pochodzące z rolnictwa ekologicznego. W produkcji ekologicznej mogą być też aplikowane środki ochrony roślin pod warunkiem, że znajdują się w wykazie prowadzonym i aktualizowanym przez Instytut Ochrony Roślin PIB w Poznaniu. Zamieszczone na liście produkty spełniają wymogi określone w Rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2021/1165.

Środki produkcji bez świadectwa kwalifikacji

W rolnictwie ekologicznym mogą być aplikowane również środki produkcji, które nie posiadają świadectwa wydawanego przez IUNG Puławy, ale spełniają wymogi określone w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/8481 oraz rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2021/11652. Pomimo takiej możliwości zdecydowana większość producentów ekologicznych wymaga jednak, aby środek produkcji posiadał świadectwo wydawane przez Instytut Upraw Nawożenia i Gleboznawstwa PIB z Puław.

Ze względu na trendy konsumenckie oraz strategię Unii Europejskiej liczba producentów ekologicznych i areał produkcji ekologicznej w najbliższych latach będzie rósł. Pomimo tego w dalszym ciągu w Polsce będzie dominowało rolnictwo konwencjonalne, w którym będzie jednak rosło znaczenie rolnictwa regeneratywnego oraz zwiększanie bioróżnorodności poprzez wprowadzanie większej liczby gatunków roślin uprawnych.