Chemia rolnicza a mikrobiologia – jak zmienia się podejście rolników?

Nawozy sztuczne, określane mianem nawozów mineralnych są doskonałym przykładem wykorzystania produktów powstałych podczas procesów przemysłowych do prowadzenia upraw. Synteza nawozów sztucznych jest bardzo energochłonna, dlatego ich cena w dużej mierze jest uzależniona od cen źródeł energii np. gazu ziemnego. Wzrost cen nawozów był jednym z czynników, który zwiększył racjonalność ich stosowania z uwzględnieniem potrzeb pokarmowych roślin uprawnych, potencjału plonowania stanowiska oraz zasobności gleby w składniki pokarmowe.

Wiele gospodarstw w poszukiwaniu oszczędności związanych z aplikacją nawozów sztucznych, wykonało mapy glebowe i wprowadziło system zmiennej aplikacji nawozów. Takie działanie obniżyło ogólne koszty nawożenia upraw, zmniejszyło dawki nawozów, a bardzo często nie obniżyło przy tym plonów. Finalnie, dzięki temu zwiększyła się efektywność ekonomiczna upraw.

Warto jednak podkreślić, że przy zmniejszającej się dostępności nawozów naturalnych, dla większości gospodarstw nawozy sztuczne są jedynym zewnętrznym źródłem składników pokarmowych. Dzięki stosowaniu zbilansowanego nawożenie mineralnego, możliwe jest lepsze wykorzystanie coraz wyższego potencjału plonowania roślin uprawnych.

W 2014 roku zostały wprowadzone zasady Integrowanej Ochrony Roślin. Zakładają one w pierwszej kolejności wykorzystanie metod niechemicznych do ograniczania presji szkodników, chorób, chwastów. Stopniowe ich wdrażanie pozwoliło również na zmniejszenie ilości stosowanych środków chemicznych, przy jednoczesnym zwróceniu większej uwagi na znacznie bioróżnorodności.

W płodozmianach zaczęły pojawiać się rośliny międzyplonowe, a jako uprawy główne wprowadzono takie rośliny, jak soję czy słonecznik.

Możliwość stosowanie niższych dawek środków ochrony roślin

Przed wprowadzeniem zasad Integrowanej Ochrony Roślin obowiązujące przepisy wskazywały, że środki ochrony roślin trzeba stosować tylko w dawkach zgodnych z etykietą. Od 2014 roku możliwie jest obniżanie dawek produktów, co znacznie ułatwiło przygotowanie programów ochrony opartych o mieszaniny opryskowe. W kolejnych latach rosło też znacznie adiuwantów, czyli preparatów poprawiających jakość działania środków ochrony roślin. Co również pozwoliło obniżyć dawki pojedynczych środków przy zachowaniu dobrej skuteczności.

Komisja Europejska prowadzi przegląd substancji czynnych. Jest to złożony proces, podczas którego ponownie określa się wpływ związku na środowisko naturalne, faunę, florę oraz zdrowie ludzi. Wynikiem weryfikacji prowadzonej przez KE jest uzyskanie przez substancję czynną odnowienia, czyli zgody na dalsze jej wykorzystanie w środkach ochrony roślin, które są stosowane na terenie UE.

Z kolei brak odnowienia skutkuje wprowadzeniem zakazu jej aplikacji do ochrony upraw. Niestety większość ocen kończy się jednak decyzją negatywną, czyli ciągle zmniejsza się liczba substancji czynnych do budowania programów ochrony roślin przed szkodnikami, chorobami i chwastami.

W ciągu ostatnich kilku lat coraz więcej firm postawiło na rozwój produktów mikrobiologicznych zawierających przede wszystkim bakterie. Preparaty tego typu mogą mieć różną funkcjonalność i być wykorzystywane do uzupełniania agrotechniki upraw.

Efektem tego jest zmniejszenie stosowania chemii w uprawie roli i roślin. Jednak warto podkreślić, że produkty te wymagają racjonalnej aplikacji, zgodnej z wytycznymi określonymi przez producenta.

Konkretne przykłady z praktyki rolniczej

Doskonałym przykładem produktów, które weszły na stałe do technologii prowadzenia upraw są Arcton WG oraz ProBeet WG. Oba produkty są rekomendowane do rozwiązywania konkretnych problemów, dzięki bardzo wysokiej ich funkcjonalności.

Arcton WG stosowany w zabiegu T1 do budowania naturalnej odporności roślin na choroby od wczesnej wiosny oraz do aplikacji jesiennej w celu utrzymania dobrej zdrowotności roślin przez okres zimowy. Natomiast drugi z wymienionych produktów jest zalecany do stosowania w uprawach buraka cukrowego, buraka ćwikłowego, w których indukuje naturalną odporność na chwościka buraka.