Nawożenie ziemniaka – skuteczne porady

nawożenie ziemniaka

nawożenie ziemniaka

W nowoczesnej technologii produkcji ziemniaka jednym z najważniejszych czynników decydującym o plonie oraz jakości bulw jest nawożenie. Niezależnie od kierunku użytkowania ziemniaka w kompleksowym nawożeniu trzeba uwzględnić nawozy naturalne (obornik, gnojówka, gnojowica), uzupełnione odpowiednio nawozami mineralnymi. Niestety - pomimo tego, że nawozy naturalne są doskonałym źródłem makro- i mikroelementów, poprawiają jakość gleby oraz przyczyniają się do lepszego wykorzystania nawozów mineralnych, spadek produkcji zwierzęcej w naszym kraju znacząco ogranicza dostęp do nich, pozostawiając jedynie nawożenie mineralne.

Nawożenie mineralne pod ziemniaki powinno być uzależnione od zasobności gleby, kierunku użytkowania, odmiany, a także od możliwości nawodnienia w okresach niedoboru wody. Ziemniak ma dość wysokie potrzeby pokarmowe, albowiem z plonem jednostkowym 1 t bulw w odniesieniu do azotu, fosforu i potasu stanowią one odpowiednio 5 kg N, 1,5 kg P2O5 i 7 kg K2O. Odpowiedni dobór dawek nawozów mineralnych powinien być oparty o zawartość odpowiednich składników w glebie, który najlepiej określić poprzez wykonanie analiz glebowych.

Nawożenie azotem

Najbardziej plonotwórczym składnikiem pokarmowym jest azot. Zwiększanie dawki azotowej powoduje wzrost udziału bulw dużych w plonie, co jest istotnym czynnikiem przy produkcji ukierunkowanej głównie na uprawę ziemniaków jadalnych oraz dla przetwórstwa spożywczego na frytki i chipsy. Azot stosowany w zbyt wysokich dawkach ma też swoje złe strony, powoduje on bowiem bujny rozwój części naziemnej ziemniaka, a to z kolei opóźnia gromadzenie plonu. Przenawożenie azotem zmniejsza również zawartość suchej masy, witaminy C oraz skrobi, a także powoduje łuszczenie naskórka, a ponadto zwiększa podatność na uszkodzenia mechaniczne podczas zbioru. Przy nawożeniu N należy też zwrócić uwagę na odmianę ziemniaków, gdyż odznaczają się one dużym zróżnicowaniem w reakcji na nawożenie tym składnikiem. Azot pod uprawę ziemniaka można zastosować w postaci saletry amonowej, saletrzaku (forma saletrzana) lub w postaci mocznika (forma amidowa). Ze względu na szybkość rozkładu nawozu saletrę amonową oraz saletrzak zaleca się stosować pod odmiany przeznaczone na wczesny zbiór lub jako uzupełniającą dawkę azotu przed wschodami ziemniaka. Mocznik, który ma zdecydowanie dłuższy okres rozkładu, lepiej zastosować wiosną, przed sadzeniem pod uprawę odmian zbieranych w pełni dojrzałości.


Nawożenie fosforem

W uprawie ziemniaka nie możemy zaniedbać nawożenia fosforem, gdyż jest on odpowiedzialny za szybkość dojrzewania roślin oraz zwiększa odporność na uszkodzenia mechaniczne i choroby. Korzystnie wpływa także na trwałość przechowalniczą. Jeżeli nie znamy zasobności gleby w fosfor, należy zastosować ogólne zasady poprawnego nawożenia, przyjmując, że dla ziemniaka jadalnego proporcja składników N:P:K powinna wynosić 1:1:1,5-2,0, a dla ziemniaka skrobiowego 1:1:1,3-1,5. Na początku należy ustalić wysokość dawki azotu, a następnie, proporcjonalnie do tego składnika, obliczyć wysokość dawki fosforu oraz potasu. Najbardziej powszechnym źródłem P pod uprawę ziemniaka są superfosfaty - pojedynczy bądź potrójny. Nawozy te zawierają duże domieszki siarki, tlenku wapnia oraz fosforan amonu i wiele różnych mikroelementów. Najlepszym momentem na zastosowanie fosforu jest okres jesienny.


Nawożenie potasem

Ziemniak należy do roślin potasolubnych, stąd też zapotrzebowanie na ten składnik jest najwyższe. Pierwiastek ten pełni w roślinie wiele funkcji. Jest odpowiedzialny za gospodarkę azotową w roślinie, kontroluje gospodarkę wodną, co jest istotnym czynnikiem na glebach lekkich, zmniejsza presję wielu patogenów, m.in. zarazy ziemniaczanej czy wirusa liściozwoju ziemniaka. Składnik ten ma również istotny wpływ na cechy jakościowe bulw, m.in. zmniejsza ciemnienie bulw surowych i po gotowaniu, a także poprawia wybarwienie frytek i chipsów. Wpływ na plon bulw ziemniaka i jego jakość ma rodzaj nawożenia. Potas pod uprawę ziemniaka można zastosować w postaci soli potasowej lub siarczanu potasu. Należy jednak zwrócić uwagę, że w soli potasowej potas występuje w formie chlorkowej, co może wpłynąć na pogorszenie jakości, a także na obniżenie zawartości skrobi w bulwach. Aby zniwelować ujemny wpływ chlorku na bulwy, należy sól potasową wysiewać możliwie jak najszybciej, około 3 tygodnie przed wysadzeniem ziemniaka. Zdecydowanie korzystniej jest zastosować nawozy potasowe, w których potas występuje w formie siarczanowej - Patentkali (tabela 1).


Dolistne dokarmianie makro- i mikroelementami

W intensywnej uprawie ziemniaka nawożenie dolistne stało się standardowym zabiegiem agrotechnicznym, najczęściej łączonym z ochroną fungicydową. Dolistne nawożenie makroelementami ogranicza się zazwyczaj do dwóch składników: azotu i magnezu. Azot stosuje się w postaci wodnego roztworu mocznika, którego optymalne stężenie wynosi 5-6%. Zabieg wykonujemy 2-4 razy w dwutygodniowych odstępach od fazy zwarcia rzędów do fazy formowania jagód. W fazie zawiązywania bulw ziemniak wykazuje największe zapotrzebowanie na magnez, który stosujemy w formie siedmiowodnego siarczanu magnezu, a zabieg wykonujemy dwu-, trzykrotnie. Ziemniak bardzo dobrze reaguje na nawożenie mikroelementami, szczególnie manganem i cynkiem. Najczęściej stosuje się gotowe nawozy wieloskładnikowe z wyższym udziałem Mn i Zn. Od kilku lat najlepsze gospodarstwa badają (z bardzo dobrym skutkiem) plonotwórczą skuteczność tzw. biostymulatorów wzrostu, takich jak Terra-Sorb foliar. Preparaty te pobudzają niektóre procesy fizjologiczne w roślinie, wpływając w ten sposób na dynamikę wzrostu. Korzystnie oddziałują na plon w stresowych warunkach dla roślin. Biostymulatory nie zastępują nawozów, stwarzają jedynie korzystniejsze warunki do ich wykorzystania.

 


Polecamy również

W nowoczesnej technologii produkcji ziemniaka jednym z najważniejszych czynników decydującym o plonie oraz jakości bulw jest nawożenie. Niezależnie od kierunku użytkowania ziemniaka w kompleksowym nawożeniu trzeba uwzględnić nawozy naturalne (obornik, gnojówka, gnojowica), uzupełnione odpowiednio nawozami mineralnymi. Niestety – pomimo tego, że nawozy naturalne są doskonałym źródłem makro- i mikroelementów, poprawiają jakość gleby oraz przyczyniają się do lepszego wykorzystania nawozów mineralnych, spadek produkcji zwierzęcej w naszym kraju znacząco ogranicza dostęp do nich, pozostawiając jedynie nawożenie mineralne.