Szkodniki ziemniaka – czym zwalczać i jaki insektycyd wybrać?
Tomasz Kaźmierczak
Ochrona insektycydowa ziemniaka ukierunkowana jest przede wszystkim na zwalczanie stonki ziemniaczanej, ponieważ to ona może powodować największe straty w jego uprawie. Oprócz niej na plantacjach mogą występować inne gatunki szkodników żerujących na częściach nadziemnych i podziemnych.
Stosowane środki owadobójcze powinny być dostosowane do zwalczanego konkretnego agrofaga i uwzględniać jego sposób oraz miejsce żerowania.
Z jakimi szkodnikami ziemniaka możemy się spotkać?
Na plantacjach może zaobserwować występowanie szkodników ziemniaka żerujących na częściach nadziemnych i podziemnych. Powszechnie występującym agrofagiem jest stonka ziemniaczana. W przypadku tego gatunku największe szkody powodują żerujące larwy, które mogą prowadzić do gołożeru.
Rośliny ziemniaka uszkadzają również chrząszcze. Jednak w dużo mniejszym stopniu niż larwy. W Polsce występują zwykle 2 pokolenia stonki ziemniaczanej i kluczowe jest jej zwalczanie do drugiego stadium larwy L2, ponieważ są one bardziej wrażliwe na działanie insektycydów.
Mszyce przenoszą choroby
Drugą grupę ważnych szkodników w uprawie ziemniaka stanowią mszyce. W ich przypadku dużo groźniejsza dla upraw jest szkodliwość pośrednia, dlatego że są one wektorami wirusów. Na plantacjach ziemniaka można zaobserwować:
- mszyce brzoskwiniowe (Myzus persicae)
- mszyce kruszynowo-ziemniaczane (Aphis frangulae)
- mszyce szakłakowo-ziemniaczane (Aphis nasturtii)
- mszyce burakowe (Aphis fabae)
Zwalczanie mszyc jest szczególnie ważne na plantacjach, które służą do produkcji materiału rozmnożeniowego — sadzeniaków. Ochrony insektycydowej mającej na celu zwalczenie mszyc nie prowadzi się w przypadku przeznaczenia bulw do celów konsumpcyjnych lub przemysłu.
Szkodniki ziemniaka żerujące od glebowy
Osobą grupę stanowią szkodniki glebowe, których larwy żerują w częściach podziemnych, a zwłaszcza bulwach:
- rolnice: rolnica zbożówka (Euxoa segetum), rolnica czopówka (Euxoa exclamationis) i rolnica goździkówka (Rhyacia ypsilon)
- sprężykowate (drutowce): osiewnik ciemny (Agriotes obscurus), osiewnik rolowiec (Agriotes lineatus), osiewnik skibowiec (Agriotes sputator) i zaciosek kruszcowy (Corymbites aveneus)
- chrabąszczowate: chrabąszcz majowy (Melolontha melolontha), chrabąszcz kasztanowiec (Melolontha hippocastani), guniak czerwczyk (Amphimallus solstitialis)
- rutelowate: ogrodnica niszczylistka (Phyllopertha horticola)
Ochrona insektycydowa ziemniaka
Zwalczanie szkodników glebowych jest bardzo trudne, ponieważ wymaga zastosowania środków owadobójczych aplikowanych doglebowo podczas sadzenia. Obecnie zarejestrowane są insektycydy przeznaczone do zwalczania drutowców, które zawierają jedną z substancji czynnych: cypermetrynę, teflutrynę, lambda-cyhalotrynę.
Insektycydy do zwalczania stonki ziemniaczanej
Próg ekonomicznej szkodliwości stonki ziemniaczanej wynosi 10 jaj na 10 roślin lub 15 larw na roślinę. Po jego przekroczeniu należy bezwzględnie rozpocząć chemiczne zwalczanie. Zaniechanie działań w tym zakresie może doprowadzić do znacznych strat w plonie bulw. Do eliminacji stonki ziemniaczanej możemy wykorzystać insektycydy zawierające:
- acetamipryd
- flupyradifuron
- cyjanotraniliprol
- deltametrynę
- cypermetrynę
- tau-fluwalinat
- lambda-cyhalotrynę
Ostatnie 4 związki zaliczane są do pyretoidów, więc działają tylko powierzchniowo, natomiast cyjanotraniliprol działa również wgłębnie. Z kolei acetamipryd i flupyradifuron działają w roślinie układowo, czyli najdłużej zabezpieczają rośliny przed uszkodzeniem powodowanych przez szkodniki.
Jak poprawić skuteczność ochrony insektycydowej ziemniaka?
Wykonując więcej niż jeden zabieg insektycydowy w celu zwalczania jednego gatunku szkodnika należy w miarę możliwości rotować mechanizmami działania substancji czynnych. Skuteczność zabiegów możemy zwiększyć włączając do technologii Inex-A oraz PH Opti Pro.

Tomasz Kaźmierczak
Dział Doradztwa i Rozwoju





