Kiedy rozpocząć siew soi?
Dominika Wolna
Uprawa soi z roku na rok zyskuje coraz większą popularność, w niektórych gospodarstwach uprawiana jest po raz pierwszy. W związku z tym cenne mogą być wskazówki związane z siewem soi oraz jego parametrami. W przypadku wyboru odmiany soi bardzo ważne jest dostosowanie jej wczesności do długości okresu wegetacji w danym regionie.
Od czego zależy termin siewu soi?
Soja, podobnie jak kukurydza zaliczana jest do roślin ciepłolubnych. Oznacza to, że ich początkowy wzrost przy niezbyt wysokiej temperaturze powietrza jest stosunkowo wolny. Ponadto siew powinien być wykonany w dobrze ogrzaną glebę, co pozwoli na uzyskanie szybkich i równomiernych wschodów. Soja ma wyższe wymaganie w stosunku do temperatury gleby na głębokości siewu.
Agrotechniczny termin siewu soi rozpoczyna się w ostatniej dekadzie kwietnia w regionach południowych, a kończy się w pierwszej dekadzie maja w Polsce północnej i północno-wschodniej. W praktyce termin siewu jest wyznaczany na podstawie temperatury gleby, która na głębokości 3-4 cm powinna wynosić około 10 °C. Wskazówką informującą o możliwości rozpoczęcia siewu nasion soi jest kwitnienie klonu oraz koniec kwitnienia wiśni.
Nie opóźniać siewu soi
Opóźnienie siewu wpływa na skrócenie okresu budowania biomasy wegetatywnej, co wpływa ujemnie na wielkość plonu nasion. Dodatkowo późny siew może spowodować, że soja nie osiągnie dojrzałości zbiorczej w akceptowalnym terminie. Zwykle wraz z upływem czasu wiosną zmniejsza się także dostępność wody glebowej – może to wpłynąć na wolniejsze pęcznienie nasion i spowolnić proces kiełkowania pomimo osiągnięcia przez glebę temperatury powyżej 10 °C.
Parametry siewu soi – szerokość rzędów, obsada
Soja może być wysiewana w wąskie lub szerokie rzędy, czyli od 12,5 cm do 25 cm siewnikiem zbożowym lub nawet 45 cm przy użyciu siewnika punktowego. Siew w szerokie rzędy praktykowany jest najczęściej w gospodarstwach łączących mechaniczne i chemiczne zwalczanie chwastów.
W przypadku wykorzystania siewnika punktowego odległość pomiędzy roślinami w rzędzie powinna wynosić od 3 cm do 5 cm. Na glebach wilgotnych i wolno nagrzewających się, zaleca się wykonać siew płycej niż na glebach lekkich. Bardzo ważne jest utrzymanie stałej głębokości i niepogłębianie siewu, dlatego że wpływa to negatywnie na kiełkowanie, dynamikę wschodów oraz wyrównanie roślin.
Obsada roślin
Rekomendowana obsada soi powinna wynosić od 50 do 70 roślin na metrze kwadratowym, a szczegółowe informacje zawarte są z reguły w materiałach informacyjnych o odmianie. Ustalając normę wysiewu wyrażoną w kg/ha należy uwzględnić podawaną przez hodowcę zdolność kiełkowania oraz masę tysiąca nasion.
Wymienione parametry powinny znajdować się na etykiecie materiału siewnego – nasiona soi sprzedawane są w stopniu kwalifikacji C1.
Zmiana normy wysiewu w przypadku dopłat!
Od 2026 roku ARiMR akceptuje nowe normy, zmiany pojawiły się w Rozporządzeniu dotyczącym dopłat do materiału siewnego. Najważniejszą jest obniżenie minimalnej normy wysiewu soi ze 120 kg/ha do 100 kg/ha. Oznacza to, że dopłatę do kwalifikowanego materiału siewnego można otrzymać już przy wysiewie 100 kg/ha uprawy.
Wczesność odmian soi
Długość okresu wegetacji wysiewanej odmiany powinna być dopasowana do regionu uprawy. Odpowiedni dobór odmian pozwala na osiągnięcie maksymalnych plonów dla danego regionu oraz przeprowadzenie zbioru w terminie agrotechnicznym przy odpowiedniej wilgotności nasion. Dlatego też bardzo ważne jest zwrócenie uwagi przy wyborze odmiany na jej wczesność, która oznacza długość okresu wegetacji od siewu do osiągnięcia przez soje dojrzałości zbiorczej.
W opisach odmian można spotkać opis wczesności przy pomocy systemu 0000, w którym wyróżnia się:
- bardzo wczesne i wczesne (0000)
- średnio wczesne i średnio późne (000)
- późne i bardzo późne (00 i 0)
Wraz z popularyzacją upraw soi w Polsce system ten wymagał uszczegółowienia. Zostało ono przeprowadzone przez Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych (COBORU). Na podstawie wieloletnich badań i obserwacji została opracowana 9-stopniowa skala.
| Wczesność | Skala |
|---|---|
bardzo wczesna | 1 |
bardzo wczesna do wczesnej | 1-2 i 2 |
wczesna | 2-3 i 3 |
wczesna do średniowczesnej | 3-4 i 4 |
średniowczesna | 4-5 i 5 |
średniopóźna | 5-6 i 6 |
późna | 6-7 i 7 |
późna do bardzo późnej | 7-8 i 8 |
bardzo późna | 8-9 i 9 |

Dominika Wolna
Dział Komunikacji i Promocji