Rynek zbóż w Polsce i Europie w marcu 2026 – nadpodaż i niepewność na świecie

Końcówka sezonu 2025/2026 charakteryzuje się wysoką dostępnością zbóż w Europie. Rekordowe lub bardzo dobre zbiory w poprzednim sezonie spowodowały odbudowę zapasów, a na rynku nadal znajduje się dużo ziarna zarówno w magazynach firm, jak i gospodarstw. Nawet ewentualne problemy pogodowe nie powinny w krótkim czasie znacząco zmienić globalnego bilansu, ponieważ zapasy pozostają wysokie.

W Polsce oznacza to stosunkowo spokojny handel i brak silnej presji zakupowej ze strony przetwórców i eksporterów. Rynek funkcjonuje raczej w trybie wyczekiwania – wielu uczestników rynku obserwuje sytuację przed nowymi żniwami, zamiast podejmować większe decyzje handlowe.

Wraz z nadejściem wiosny coraz większą rolę zaczynają odgrywać prognozy nowych zbiorów. Rynek znajduje się w typowym okresie przejściowym – z jednej strony mamy duże zapasy starego ziarna, z drugiej pojawia się niepewność co do wielkości nowych zbiorów w Europie i na świecie.

Jeżeli warunki pogodowe będą dobre, nowe żniwa mogą ponownie zwiększyć podaż i utrzymać presję nadwyżek. Jeżeli jednak pojawią się problemy pogodowe lub ograniczenie produkcji w ważnych regionach świata, sytuacja może się stosunkowo szybko zmienić, ponieważ światowa konsumpcja zbóż nadal rośnie i bilans na kolejny sezon może być już bardziej napięty.

Jednym z najważniejszych czynników wpływających obecnie na rynek zbóż jest konflikt z Iranem i jego wpływ na gospodarkę światową, transport oraz koszty produkcji rolnej.

Konflikt doprowadził m.in. do wzrostu cen energii, gazu i nawozów, co bezpośrednio wpływa na produkcję rolną na całym świecie. Wyższe koszty nawozów i paliwa mogą ograniczać zasiewy niektórych upraw oraz obniżać plony, co w dłuższym okresie może zmniejszyć podaż zbóż na świecie.

Jednocześnie konflikt wpływa na handel międzynarodowy. Zakłócenia transportu w rejonie Zatoki Perskiej i cieśniny Ormuz utrudniają handel zbożem oraz podnoszą koszty frachtu i ubezpieczenia transportu. W niektórych krajach Bliskiego Wschodu pojawiają się problemy z importem zbóż, ponieważ region ten jest silnie uzależniony od importu żywności.

To z kolei może zmieniać kierunki handlu światowego – część krajów będzie szukała zboża w Europie, na Ukrainie czy w Ameryce Południowej, co w dłuższym okresie może zwiększać popyt eksportowy z tych regionów.

Wpływ konfliktu na popyt na zboże jest jednak bardziej złożony. Z jednej strony wyższe ceny energii i nawozów mogą ograniczyć produkcję, co działa w kierunku wzrostu cen zbóż. Z drugiej strony droższa energia i ryzyko spowolnienia gospodarczego mogą ograniczyć konsumpcję, zwłaszcza w krajach rozwijających się.

W praktyce oznacza to, że konflikt z Iranem działa na rynek zbóż w dwóch kierunkach:

• podnosi koszty produkcji i transportu
• może ograniczyć produkcję w niektórych regionach
• zaburza handel międzynarodowy
• ale jednocześnie może osłabiać popyt w krajach biedniejszych z powodu spowolnienia gospodarczego

Dlatego rynek światowy jest obecnie bardzo wrażliwy na informacje geopolityczne i reaguje bardziej na wydarzenia polityczne niż na same prognozy zbiorów.