FungicydySprawdzone środki grzybobójcze do ochrony przed chorobami

Czym są fungicydy i jak działają?

Środki grzybobójcze zawierają w swoim składzie substancje czynne, które wykazują skuteczność biologiczną. Oznacza to, że hamują one procesy życiowe grzybów, przez co ich zdolność do infekcji roślin uprawnych i rozwoju choroby zostaje zatrzymana.

Ze względu na sposób działania preparatów na grzyby wyróżniamy:

• Fungicydy zapobiegawcze - powinno się je stosować przed infekcją lub na jej samym początku.
• Preparaty interwencyjne i lecznicze - aplikacja krótko po wystąpieniu pierwszych objawów ogranicza rozwój choroby na roślinie i jej rozprzestrzenianie.
• Produkty wyniszczające - stosowane przy silnym porażeniu roślin uprawnych przez grzyby patogeniczne, mają zdolność zwalczania chorób w każdym etapie rozwoju.

Nowoczesne środki zwykle mają więcej niż jeden sposób działania na grzyby. Z punktu widzenia praktyki rolniczej jest to jak najbardziej uzasadnione, ponieważ na plantacji znajdują się rośliny o różnym stadium rozwoju choroby.

Rodzaje fungicydów

Środki możemy sklasyfikować również ze względu na ich "oddziaływanie" z rośliną uprawną:

• Produkty o działaniu powierzchniowym - po aplikacji substancja czynna pozostaje na powierzchni traktowanej i nie wnika do wnętrza roślin. Takie środki działają krótko, a ich skuteczność znacznie spada po opadach deszczu.
• Preparaty o działaniu wgłębnym - substancja czynna wnika do roślin, ale się w niej nie przemieszcza. Wykazują dłuższe działanie niż powierzchniowe, ale krótsze niż systemiczne.
• Środki systemiczne - substancja czynna wnika do rośliny uprawnej i jest w niej przemieszczana. Jest to działanie najbardziej pożądane, ponieważ może zabezpieczać nawet nowe przyrosty.

Kiedy stosować preparaty do ochrony roślin przed chorobami?

Fungicydy zgodnie z zasadami Integrowanej Ochrony Roślin należy stosować po przekroczeniu progu ekonomicznej szkodliwości. Są one określone w przez Instytut Ochrony Roślin - PIB w Metodykach Integrowanej Ochrony Roślin dedykowanych poszczególnym gatunkom uprawy. Próg ekonomicznej szkodliwości określa presję chorób, przy której koszt zabiegu równoważy straty w plonie spowodowane przez chorobę.

Stosowanie środków grzybobójczych - na co uważać?

Zasady stosowania fungicydów są takie same jak innych środków ochrony roślin. Przede wszystkim należy stosować produkty zarejestrowane w Polsce, czyli dopuszczone do sprzedaży. Przed zastosowaniem produktu trzeba zapoznać się z etykietą instrukcją stosowania, pozwoli to wykonać zabieg z zachowaniem bezpieczeństwa dla operatora i środowiska.

W przypadku stosowania kilku zabiegów preparatami grzybobójczymi w sezonie należy pamiętać o rotacji mechanizmami działania. Jest to szczególnie ważne w strategii przeciwdziałania powstawania odporności grzybów na działanie substancji czynnych.

Fungicydy na zboża

W zbożach występują 3 główne terminy stosowania fungicydów określane mianem T1, T2 i T3. W każdym z nich stosowanie środka ochrony roślin, wykonywane jest w celu zwalczenia najważniejszych chorób występujących w danej fazie rozwojowej zbóż.

Zabieg T1 wykonywany jest zwykle w fazie BBCH 29-31 zbóż. Jego głównym zadaniem jest zawalczenie chorób podsuszkowych: fuzaryjnej zgorzeli podstawy źdźbła i korzeni, łamliwości podstawy źdźbła, zgorzeli podstawy źdźbła i plamistości oczkowej.

Aplikacja fungicydów w terminie T2 przypada zwykle na fazę BBCH 37-39 zbóż. W tym okresie środki grzybobójcze stosuje się w celu ograniczenia presji septoriozy liści, brunatnej plamistości liści, mączniaka prawdziwego zbóż i traw, rdzy, rynchosporiozy, plamistości siatkowej jęczmienia.

Ostatni zabieg T3 to ochrona kłosa przed takimi chorobami, jak fuzarioza kłosów, septorioza kłosów i czerń zbóż. Termin aplikacji przypada zwykle od fazy BBCH 59 zbóż.

Ważne, aby wybrane produkty zwalczały szerokie spektrum chorób, które mogą wystąpić na roślinach uprawnych oprócz głównych w danej fazie rozwojowej zbóż np. w T1 także chorób liści.

Fungicydy na ziemniaki

Środki grzybobójcze w ziemniaku stosuje się w celu ochrony uprawy przed zarazą ziemniaka oraz alternariozą ziemniaka. Są to dwie choroby o największym znaczeniu gospodarczym. Prowadzenie nieskutecznych działań lub brak zabiegów środkami ochrony roślin z grupy fungicydów może spowodować spadek poziomu plonowania bulw nawet o 50%.

Fungicydy na rzepak

W rzepaku środki ochrony roślin z grupy fungicydów stosowane są w trzech standardowych terminach agrotechnicznych. Jednak w warunkach intensywnej uprawy nakierowanej na wysoki plon nasion rzepaku zalecana jest modyfikacja standardowego schematu. Wówczas rekomendowane jest wykonanie dodatkowego zabiegu w okresie przed kwitnieniem rzepaku.

Pierwszy zabieg środkiem grzybobójczym wykonywany jest jesienią zwykle w fazie 4-5 liści właściwych rzepaku ozimego. Preparat powinien zwalczać suchą zgniliznę kapustnych i czerń krzyżowych oraz dodatkowo pełnić funkcję regulacyjną, czyli "skracać" rzepak ozimy.

Wiosną przeprowadzane są kolejne zabiegi, pierwszy z nich w fazie początku wydłużania pędu. W tym okresie ponownie należy zwalczyć suchą zgniliznę kapustnych i czerń krzyżowych oraz uwzględnić regulację pokroju roślin.

Ostatni zabieg środkiem grzybobójczym w technologii standardowej wykonywany jest w fazie opadania płatków rzepaku, czyli w BBCH 65-69. Aplikacja produktu powinna chronić uprawę rzepaku przed zgnilizną twardzikową, szarą pleśnią oraz czernią krzyżowych (występująca na łuszczynach).

Nowoczesne środki grzybobójcze do roślin

Firma Osadkowski przygotowuje programy ochrony fungicydowej, do których wybiera najlepsze preparaty od renomowanych producentów środków ochrony roślin. Pozwala to rekomendować propozycje dostosowane do intensywności uprawy, czy jej miejsca w płodozmianie.