Zaprawy nasienne Zaprawy do zboża

Czym są zaprawy nasienne?

Zaprawy nasienne to grupa środków ochrony roślin przeznaczona do zabezpieczenia roślin uprawnych przed wybranymi chorobami. Ich źródłem może być gleba oraz porażony materiał siewny. Zaprawy do zboża mogą zawierać jedną lub więcej substancji czynnych. Z reguły produkty wieloskładnikowe wykazują dłuższe i bardziej skuteczne działanie grzybobójcze.

Jakie choroby ogranicza zaprawa do zboża?

Zaprawa do zboża powinna zwalczać możliwe szerokie spektrum chorób przenoszonych z materiałem siewnym oraz chorób odglebowych. Występowanie chorób oraz ich znaczenie gospodarcze jest zróżnicowane pomiędzy poszczególnymi gatunkami, należy to wziąć pod uwagę, wybierając zaprawę.

W przypadku wszystkich gatunków zbóż ozimych i jarych groźną chorobą jest zgorzel siewek powodowany przez wiele szczepów grzybów z rodzaju Fusarium. Natomiast w zbożach ozimych zwłaszcza wytwarzających dużą biomasę jesienią dużym zagrożeniem może być pleśń śniegowa.

Zaprawy do zbóż powinny także zabezpieczać rośliny przed chorobami, które mogą być przenoszone głównie z materiałem siewnym: 

• głownią pylącą
• śniecią cuchnącą
• śniecią gładką
• śniecią karłową
• głownią źdźbłową

Objawy wymienionych chorób widoczne są w wyższych fazach rozwojowych i nie mogą być zwalczane przez nalistne zabiegi grzybobójcze. Zaprawa nasienna jest jedynym środkiem ochrony roślin, który może zabezpieczyć przed tymi chorobami.

Przed jakimi chorobami liści chronią zaprawy?

Dodatkowo zaprawy do zbóż mogą zabezpieczać rośliny przed chorobami liści:

• plamistością siatkową jęczmienia
• rynchosporiozą
• septoriozą liści
• pałecznicą zbóż i traw

Jak wybrać najlepszą zaprawę do zboża?

Najwyższą skuteczność ochrony można uzyskać, wykorzystując do zaprawiania materiału siewnego zaprawy o wielokierunkowym działaniu (systemicznym, wgłębnym oraz kontaktowym). Skuteczność produktu zależy również od jego składu, z reguły produkty zawierające więcej niż jedną substancję czynną mają lepszą jakość działania.

Dobór zapraw powinien być uzależniony od gatunku rośliny uprawnej, historii pola (następstwa roślin uprawnych). W przypadku zbóż wysiewanych wcześniej oraz o dużym potencjalne do budowania biomasy nadziemnej warto wybrać droższe rozwiązanie. 

Należy pamiętać, że presja ze strony grzybów chorobotwórczych rośnie w przypadku uprawy w monokulturze, zbóż po sobie oraz zbóż po kukurydzy.

Zaprawa do zbóż na sucho czy na mokro?

Zaprawianie na sucho polega na naniesieniu formy użytkowej zaprawy bezpośrednio na materiał siewny. Historycznie ta metoda była dość popularna, jednak wraz z wycofaniem ze sprzedaży wielu zapraw nasiennych w formie stałej straciła ona swoje znaczenie. Obecnie w sprzedaży dostępne są pojedyncze zaprawy w formie użytkowej WS, które umożliwiają wykonanie zaprawiania na sucho, ale nie jest ono uwzględnione w etykiecie produktu.

Zaprawianie na sucho jest niedokładne — jakość pokrycia nasion była słaba, a osoba wykonująca zaprawianie była narażona na wdychanie szkodliwego dla zdrowia pyłu.

Obecnie dominującą formą stosowania zapraw jest zaprawianie na mokro. Polega ono na wykorzystaniu koncentratu lub jego rozcieńczeniu wodą i następnie traktowanie roztworem nasion bądź ziaren przeznaczonych do siewu. Do procesu zaprawia, powinno wykorzystywać się zaprawiarki przystosowane do zapraw płynnych.

Wzrost znaczenia zaprawiania na mokro spowodowany był zwiększeniem liczby środków w formulacji FS (płynny koncentrat do bezpośredniego stosowania lub po rozcieńczaniu wodą) oraz wzrostem świadomości wynikającej z zagrożeń związanych z bezpośrednim narażeniem w trakcie aplikacji środków na nasiona. Obecnie dostępne zaprawy nasienne doskonale nadają się do zaprawiania na mokro. Sam proces umożliwia uzyskanie równomiernego pokrycia nasion, przez co ochrona przed chorobami jest lepsza.

Ważna jest staranność zaprawiania

Wysoką jakość zaprawiania materiału siewnego kwalifikowanego gwarantują profesjonalne firmy. Natomiast w przypadku stosowania zapraw podczas przygotowania materiału siewnego, należy proces zaprawiania wykonać na starannie doczyszczonym materiale siewnym oraz zgodnie z zaleceniami wskazanymi w etykiecie środka. Do zapraw często również dodaje się dodatkowo nawozy donasienne.