Regulatory wzrostu roślin

Czym są i jak działają regulatory wzrostu?

Regulatory wzrostu to środki ochrony roślin powszechnie stosowane są w zbożach ozimych i jarych, nieco rzadziej w uprawie rzepaku ozimego. W rzepaku ozimym podstawową funkcję regulatora wzrostu i rozwoju pełnią niektóre substancje czynne z grupy triazoli.

Stosowanie tego rodzaju produktów to podstawy zabieg agrotechniczny, którego zadaniem jest ograniczenie wylegania roślin. Wyleganie jest zjawiskiem niekorzystnym, ponieważ zaburza strukturę łanu. Pochylone rośliny nierównomiernie dojrzewają, są bardziej narażone na infekcje grzybami patogenicznymi. Przekłada się to bezpośrednio na obniżenie jakości i ilości plonu. Dodatkowo wyleganie zmniejsza sprawność zbioru, co przekłada się na efekt ekonomiczny uprawy.

Substancje czynne wchodzące w skład środków ochrony roślin z grypy regulatorów wzrostu różnią się miejsce i sposobem działania. 

Co to są fitohormony?

Hormony roślinne nazywane fitohormonami jest to grupa związków organicznych syntezowanych przez rośliny w celu regulacji procesów związanych ze wzrostem i rozwojem. Liczne badania związane z fizjologią roślin umożliwiły określenie wpływu poszczególnych fitohormonów na proces wzrostu oraz możliwości jego inhibicji przez syntetyczne substancje czynne.

Gibereliny uznawane są na najważniejszy hormony regulujące wzrost i dojrzewanie roślin. Dlatego też większość produktów, których celem jest regulacja pokroju, są ukierunkowane na ich inhibicję.

Regulatory wzrostu zbóż

Najliczniej reprezentowane są związki będące inhibitorami giberelin. Hamują one syntezę hormonów roślinnych odpowiedzialnych za podziały komórkowe w merystemach interkalarnych. W związku z tym ograniczeniu ulega wzrost źdźbła zbóż na wysokość, przy jednoczesnym wzmocnieniu podstawy źdźbła. Do tej grupy zaliczane są środki, które zawierają CCC (chlorek chlomekwatu), chlorek mepikwatu, trineksapak etylu oraz proheksadion wapnia.

CCC i chlorek mepikwatu hamuje najsilniej podziały komórkowe zachodzące w dwóch dolnych międzywęźlach. Dodatkowo wypływają na przyrost systemu korzeniowego oraz przy wczesnej aplikacji stymulują krzewienie - indukują powstawanie źdźbeł kłosonośnych. Substancje te działają najefektywniej w temperaturze 10-15 °C i przy dość dużym nasłonecznieniu. 

Trineksapak etylu wykazuje działanie inhibicyjne w stosunku do giberelin na innym etapie niż CCC i chlorek mepikwatu. Również skraca źdźbło zbóż, korzystnie oddziałuje na system korzeniowy oraz zwiększa sztywność i wzmacnia podstawę źdźbła. Jego skuteczność widoczna jest już w niższych temperaturach niż wymienionych wcześniej substancji czynnych oraz do swojego działania nie wymaga nasłonecznienia.

Proheksadion wapnia również jest inhibiotrem giberelin, ale działa w innym miejscu niż CCC, chlorek mepikwatu i trineksapak etylu. Działa efektywnie w szerokim zakresie temperatur (5-25 °C), a jego skuteczność biologiczna jest niezależna od nasłonecznienia. Hamuje wzrost roślin na wysokość oraz pogrubia dolne międzywęźla, przez co zboża, są mniej podatne na wyleganie.

Etefon wykazuje inny mechanizm działania niż opisane wcześniej substancje czynne. Ponieważ nie działa on bezpośrednio jako inhibitor giberelin. W wyniku jego rozkładu powstaje etylen. Jest on naturalnym fitohormonem hamującym aktywność hormonów roślinnych odpowiedzialnych za wzrost elongacyjny źdźbła. Etefon rekomendowany jest do późniejszych zabiegów, ponieważ optimum temperaturowe jego działania kształtuje się na poziomie 15-18 °C.

Regulatory wzrostu w uprawie rzepaku

Podstawowa funkcja regulatora wzrostu i rozwoju w rzepaku ozimym jest zależna od terminu aplikacji. Jesienne stosowanie w fazie kilku liści rzepaku ma na celu ograniczenie zbyt mocne wynoszenie stożka wzrostu oraz stymulację rozwoju systemu korzeniowego. Widocznego między innymi poprzez zwiększenie średnicy szyjki korzeniowej. Natomiast zastosowanie wiosenne ma na celu zahamowanie nadmiernego wydłużania pędu, a tym samym zmniejszenie ryzyka wylegania łanu.

W rzepaku ozimym, obok dobrze znanych produktów zawierających CCC, trineksapak etylu, chlorek mepikwatu rolę regulatora wzrostu i rozwoju, pełnią niektóre substancje czynne z grupy fungicydów.

Do regulacji pokroju rzepaku ozimego wykorzystywane mogą być produkty zaliczane do tzw. triazoli, zawierające takie substancje czynne  jak, metkonazol, tebukonazol i paklobutrazol. Dwie pierwsze substancje występują w środkach ochrony roślin samodzielnie, natomiast paklobutrazol, dostępny jest tylko w mieszaninie formulacyjnej z difenkonazolem.

Skuteczne regulatory wzrostu roślin

W ofercie dostępne są dedykowane produkty, niezbędne do prowadzenia łanu rzepaku ozimego, które są gotowe do użycia lub pozwalają na przygotowanie mieszaniny opryskowej łączącej regulację pokroju i ochronę fungicydową.

Szeroka oferta produktów z grupy regulatorów wzrostu, która reprezentuje wszystkie zarejestrowane substancje czynne. Umożliwia ona wybór odpowiedniego preparatu do: przebiegu pogody, fazy rozwojowej uprawy, intensywności nawożenia azotem oraz podatności odmiany na wyleganie