Nawożenie buraków cukrowych – wszystko co chcesz wiedzieć

nawożenie buraków cukrowych

nawożenie buraków cukrowych

Nawożenie buraków cukrowych jest fundamentalnym czynnikiem warunkującym uzyskanie zadowalającego plonu o dobrej jakości. Zarówno przenawożenie, jak i niedobór składników pokarmowych mogą powodować straty. Racjonalne dostarczanie makro i mikroelementów w dzisiejszych czasach jest koniecznością i musi być dostosowane do biologicznych właściwości roślin oraz czynników przyrodniczych, które są miernikiem produktywności tego zabiegu.


Od czego zacząć?

Potrzeby nawozowe. To one określają różnice między potrzebami pokarmowymi a zasobnością gleby. Przygotowując się do siewu, należy przeprowadzić wcześniej, po zbiorze przedplonu, agrochemiczną analizę gleby. Dzięki niej możemy ustalić dawki nawozów, na wymaganym przez rośliny poziomie, i ich odpowiednie proporcje. Na podstawie tych wyników ustalamy jesienne dawki fosforu i potasu. Jeśli zachodzi konieczność, przeprowadzamy także zabieg wapnowania (najlepiej pod przedplon).

PAMIETAJ!

Równoczesne stosowanie wapna i nawozów fosforowych jest kategorycznym błędem w agrotechnice. Nie wolno także wapnować po rozrzuceniu obornika.

Tabela: Ilość składników pokarmowych potrzebna do wytworzenia plonu 1t korzeni wraz z liśćmi.

Makroskładniki (kg) Mikroskładniki (g)
N P2O5 K2O Na2O MgO SO3 B Mn Zn
4,80 1,76 7,30 2,74 1,72 2,00 11,20 29,40 14,00


Odczyn przede wszystkim

Po otrzymaniu wyników analizy gleby możemy ustalić plan nawozowy, korelując potrzeby pokarmowe buraków cukrowych z zasobnością stanowiska. Skład nawozów powinien być dobrany starannie, aby pokryć rzeczywiste potrzeby tej wymagającej rośliny. O tempie jej wzrostu, a ostatecznie o plonie cukru decydują głównie takie pierwiastki, jak: azot, fosfor, potas, sód, magnez, siarka, wapń, bor, mangan, cynk. Nie zapominajmy jednak o nadrzędnej kwestii. Niezmiernie ważną rolę w żywieniu buraka cukrowego odgrywają formy składników pokarmowych, które są uzależnione od wysokości pH. Pobieranie azotu zależy głównie od odczynu: i tak na glebach kwaśnych w większym stopniu pobierana jest forma azotanowa, natomiast na lekko kwaśnych i obojętnych - amonowa.

Aby zmienić i uregulować odczyn do optymalnego (pH 6,5-7,2), należy zastosować wapnowanie nawozami wapniowymi w formie węglanowej z dodatkiem magnezu. Świetnym wyborem będzie nawóz wapniowo-magnezowo-węglowy AGRO - DOL 03-RO 50% CaO + MgO, w tym min. 15% MgO odm. 03. Zmieniają one wartość pH gleby, poprawiają jej właściwości fizyczne oraz dostarczają burakom cukrowym wapnia oraz magnezu, które mają duży wpływ na rozwój oraz plonowanie tej rośliny. Odczyn gleby reguluje się pod przedplon lub po zbiorze przedplonu, lecz należy wiedzieć, iż trzeba zachować minimum sześć tygodni przerwy w nawożeniu innymi składnikami pokarmowymi.


Burak lubi potas

Burak cukrowy spośród wszystkich roślin uprawnych pobiera największe ilości potasu, który jest dla niego najważniejszym składnikiem. Pierwiastek ten kontroluje gospodarkę azotem, wpływa na wydajność fotosyntezy, reguluje gospodarkę węglowodanami, a co za tym idzie, decyduje o poziomie cukru w korzeniach. To tylko niektóre zadania, za które odpowiada.

CIEKAWOSTKA

,,Co za dużo, to niezdrowo". Nie tylko niedobór, ale także nadmiar potasu skutkuje spadkiem jakości technologicznej korzeni. Trzeba pamiętać o tym, że buraki mają tendencję do pobierania tego pierwiastka w sposób luksusowy, a istotnym źródłem tego składnika są pozostawiona na polu słoma czy wysiane rośliny strączkowe. Nawożąc przedsiewnie, nie powinniśmy przekraczać dawki 100 kg K2O/ha, zwłaszcza gdy chcemy je połączyć z wiosennym nawożeniem azotowym.


Azot i fosfor równie ważne

Azot odgrywa znaczącą rolę w początkowej fazie wzrostu buraków. Jest on odpowiedzialny za wytworzenie umiarkowanie dużej masy liści, która pozwala na sprawną asymilację składników pokarmowych oraz prawidłowy przebieg procesu fotosyntezy. W późniejszej fazie rozwoju odpowiednia ilość tego pierwiastka umożliwia budowę części podziemnej, co prowadzi do wytworzenia zdrowych korzeni i pozwala uzyskać duży plon cukru.

PAMIĘTAJ

Istotny jest termin stosowania azotu w burakach. Jeżeli nawozimy nim pogłównie, musimy się liczyć z wydłużeniem okresu wegetacji i późniejszym gromadzeniem cukru w korzeniach. Jeżeli odstawa do cukrowni zaplanowana jest we wczesnych terminach (wrzesień-październik), powinno się przyspieszać podanie azotu lub zastosować nawożenie w całości przedsiewnie. Jeżeli zaś wiemy, że buraki długo pozostaną w polu, azot możemy podać później.

Fosfor pobudza rośliny do produkcji asymilatów oraz wzmaga wytwarzanie tkanek sklerenchymatycznych. Ma to duże znaczenie w okresie zbioru i transportu, ponieważ buraki cukrowe są bardziej odporne na uszkodzenia mechaniczne, ponadto trudniej ulegają procesom gnilnym, ułatwione jest więc przechowywanie zebranego plonu. Fosfor powinien być dostępny dla roślin od samego początku. Faza wschodów to okres krytyczny zapotrzebowania na ten składnik. Dobrą praktyką jest nawożenie bezpośrednio przed siewem. Skraca się wtedy czas między aplikacją a pobieraniem składnika przez korzeń, co zmniejsza straty spowodowane jego uwstecznianiem się.

Tabela: Przybliżone dawki nawożenia pod buraki cukrowe

Zasobność gleby w makroskładniki oraz ich dawki
Składnik bardzo niska niska średnia wysoka bardzo wysoka
potas (K2O) 160 140 120 100 30
fosfor (P2O5) 110 90 70 50 30
azot (N) 80+40 70+40 60+40 50+40 40+40

Tabela: Propozycja nawożenia dolistnego

Preparat Dawka Termin/faza rozwojowa
OSD Bor 2 kg/ha 4-6 liści
Black Star 2 l/ha
OSD Mineral 2 kg/ha
OSD Bor 2 kg/ha Przed zwarciem międzyrzędzi
OSD Mikro Rzepak 2 kg/ha
OSD Mikro Zboże 2 kg/ha


Nie zapominaj o mikroelementach

Cytując dr. Witolda Szczepaniaka: Ze wszystkich składników pokarmowych dokarmianie dolistne należy traktować jako podstawowe w przypadku mikroelementów, gdyż, jak już wspomniano, w sposób dolistny można pokryć całość zapotrzebowania buraków na te składniki. Najważniejszym mikroelementem dla buraka cukrowego jest bor. Przez niedobór tego pierwiastka rośliny rosną wolniej, mają większą tendencję do więdnięcia, pękania i zdrobnienia liści. Silny niedosyt może się przyczynić do spadku plonu korzeni nawet o 50% oraz zawartości cukru o 3-4%. Niestety, we wczesnych fazach rozwojowych rośliny pobierają bardzo małe ilości tego składnika, co często skutkuje w tym okresie wystąpieniem zgorzeli liści sercowych, czego konsekwencją jest sucha zgnilizna korzeni. Im wcześniej wykonamy nawożenie mikroelementami, tym lepiej. Przeważnie stosuje się dwa zabiegi: pierwszy w fazie 4-6 liści mniejszą dawką, drugi - dawką uzupełniającą - około 2 tygodni po pierwszym, najpóźniej do zwarcia międzyrzędzi.
Uprawa buraków cukrowych może być bardzo opłacalna. W skali światowej to jedna z najbardziej dochodowych upraw. W warunkach polskich zyski zaczynają się przy 40 t/ha. Plon rzędu 35 t/ha pokrywa zwykle poniesione nakłady. Wartości te można podwoić, przestrzegając głównych zasad poprawnej agrotechniki.

Tomasz Kopiec
t.kopiec@osadkowski.pl



Polecamy również

Nawożenie buraków cukrowych jest fundamentalnym czynnikiem warunkującym uzyskanie zadowalającego plonu o dobrej jakości. Zarówno przenawożenie, jak i niedobór składników pokarmowych mogą powodować straty.